Często nasi klienci nie zdają sobie sprawy z tego, że „ich oszczędności”, „ich premie” czy „ich środki zgromadzone na rachunkach OFE czy subkoncie emerytalnym” to majątek wspólny, podlegający podziałowi. Aby najprościej przedstawić ogólne zasady, należy przyjąć, że (poza wyliczonymi w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wyjątkami) wszystko, co zostało „wypracowane”, „zarobione” w czasie trwania wspólności majątkowej przez jednego lub oboje małżonków czy dalej nabyte z tych środków, co do zasady wchodzi do majątku wspólnego.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymienia konkretne przykłady. Do majątku wspólnego należą:
1. Wynagrodzenie za pracę i inne zarobki – wynagrodzenie oznacza każdy rodzaj poborów, bez względu na to, czy praca świadczona jest na podstawie umowy o pracę, zlecenia, czy o dzieło. Wspólność obejmuje wszelkie świadczenia, jakie otrzymuje pracownik, a zatem nie tylko samą pensję, ale także premie, wynagrodzenie za urlop, zasiłek wychowawczy, odprawy, a także emeryturę, rentę inwalidzką oraz różnego rodzaju świadczenia socjalne i stypendia. Także dochody z działalności gospodarczej.
2. Dochody z majątku – do wspólnoty trafiają również dochody wypracowane zarówno z majątku wspólnego, jak i z majątku osobistego każdego z małżonków (np. czynsz z wynajmu mieszkania, które jeden z małżonków odziedziczył przed ślubem).
3. Oszczędności emerytalne – środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków, a także kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie ZUS.
4. Wszystkie przedmioty nabyte z majątku wspólnego.
Warto wiedzieć, że powyższe wyliczenie ma charakter przykładowy – ustawodawca nie stworzył zamkniętego katalogu składników majątku wspólnego, ustanawiając swoiste domniemanie, że to, co zostało nabyte w trakcie trwania wspólności majątkowej, należy do majątku wspólnego małżonków. Praktyczna konsekwencja jest taka, że jeżeli małżonek twierdzi, że przedmiot nabyty przez niego w trakcie trwania wspólności ustawowej należy do jego majątku osobistego, to powinien to udowodnić. Najczęściej spotykaną sytuacją, w której przedmiot wchodzi do majątku osobistego jest nabycie w drodze darowizny lub dziedziczenia.
